De reiziger

Uit duizenden foto’s die ik tijdens het reizen heb gemaakt, is een kleine selectie gemaakt die een sfeerbeeld poogt te geven van wat je aan de andere kant van de wereld kunt tegenkomen. Mijn belangstelling gaat sterk uit naar gebieden die authentiek zijn en waar men nog leeft zoals lang geleden. Dat is het geval in de binnenlanden van Kalimantan en Papua, op een aantal Soenda-eilanden en Nias en in de oerbossen van Zuid Amerika. In kleine groepen of samen met een gids bereis ik vanaf 1971 deze gebieden, die zeker inspiratie verschaffen voor mijn schilderijen. Logisch dat ik op deze reizen bijzondere tribal art tegenkom, waarvan ik een fanatiek verzamelaar ben.

Zuid Afrika, mei 2011

Paint a Future nodigt kunstenaars uit in Zuid Afrika. Kansarme kinderen schilderen hun droom op papier, die door de kunstenaars worden geïncorporeerd in hun schilderijen. Van de opbrengst van de schilderijen worden educatieve projecten voor de kinderen gefinancierd. Na het schilderen is er nog wat tijd om het zuidelijkste deel van Zuid Afrika te bekijken, een land van schrijnend verschil tussen arm en rijk.

Bekijk de foto’s

Suriname, december 2010

Dit keer geen avontuurlijke reis door het binnenland, maar het bijwonen van een begrafenis. Van de moeder van Regina en dus de oma van Kaspar. Bijzondere bijeenkomsten en rituelen die indruk hebben gemaakt.
Verder een terugzien met Paramaribo en het land dat in sneltreinvaart verandert: een criminele president, Braziliaanse goudzoekers, Chinese supermarkten, vervallen houten huizen in het historische stadscentrum, casino’s te kust en te keur, overal geparkeerde auto’s, maar gelukkig ook de fraai gerestaureerde houten kathedraal.

Bekijk de foto’s

Reis Biak, Papua, Indonesië / Sepik, Papua New Guinea (PNG)
oktober/november 2008

Rob den Dunnen wil graag naar Biak en ik naar het Sepik gebied. Dat is goed te combineren. Ido Damsma stelt een strak programma samen. Zijn partner Willy Ypma gaat ook mee. Tot en met Biak gaat alles goed, daarna wordt het een reis met hindernissen. Tegengehouden aan de grens met PNG, niet kunnen landen omdat de landingsbaan in Wewak PNG in reparatie is. Dit resulteert in een vertraging van een kleine week. Daardoor kan de geplande tocht naar het hoogland van PNG, waar de Huli Wigmen leven, niet doorgaan.

(Bali) Biak, Papua, Indonesië Bekijk de foto’s

Noordkust, Papua New Guinea Bekijk de foto’s

Sepik, Papua New Guinea Bekijk de foto’s

Laos/Vietnam, november/december 2007

Om Zuid Oost Azië compleet op het netvlies te krijgen, is het nu de beurt aan Laos en Vietnam. Vaste reisgezel Ido Damsma kent beide landen en programmeert een reis, waarin cultuur, geschiedenis en natuur aan de orde komen. Rob den Dunnen moet op het laatste moment jammer genoeg afhaken. Ido's partner Willy Ypma gaat mee; Michelle Wen Zhou komt over uit China en reist een deel van Vietnam mee. Er zijn plekken waar al veel toeristen komen, voornamelijk Fransen die hun oude koloniale verleden ontmoeten. Stokbroodjes en kaas (Le vache qui rit) zijn volop verkrijgbaar. In Vietnam kom je Amerikanen tegen (oud Vietnam-strijders, weer welkom sinds 1994), die hun battlefields aandoen. In afgelegen
(berg-)gebieden wonen minorities, waarvan een groot deel nog in traditionele dracht loopt.

Laos Bekijk de foto’s

Vietnam Bekijk de foto’s

New York, september 2007

Met art directors Lucie Vijverberg en Cees van Rutten en arts/jurist Hetty de Gruil wordt New York weer eens stevig verkend. Galeries, theaters, jazzclubs, musea, bars, restaurants en een gospelkerkdienst bieden een fikse portie cultuur en vermaak. De bijzondere galerie Dia:beacon in een oude kartonfabriek ten noorden van New York wordt niet vergeten.
Bekijk de foto's

China, juli/augustus 2007

Michelle Zhou Wen en ik reizen door China. Moderne steden zoals Sjanghai en Qingdao worden aangedaan, maar het zwaartepunt van de reis ligt op de Zuidwestelijke provincies Yunnan en Sichuan. Yunnan grenst in het zuiden aan Vietnam en Laos; Sichuan is onderdeel van het Tibetaanse plateau. Deze provincies worden bewoond door de 'minorities' waaronder de Bai-, Naxi-, Shui-en Shang- en Tibetvolken. Lange tijd geleden waren deze volken onafhankelijk van China.

Het toerisme in China is booming; Chinezen komen massaal hun historische en mooie plekken bezoeken. Die zijn dan ook overvol. Maar even vanaf de toeristische routes waan je je nog in oude tijden. Dan kom je nog een vervallen Tao-tempel tegen met een eenzame monnik.
In Chengdu, de hoofdstad van Sichuan, werd in 2001 de oude stad Jingsha ontgraven. De gevonden -flinterdunne- gouden disc met de zon en vogels is spectaculair en is nu het icoon voor het Chinese erfgoed.

Jaartallen zijn in China altijd gekoppeld aan de dynastieën. Een overzicht is verstopt achter deze klik.

De foto's zijn in drie delen te bekijken:
• Oost China: Sjanghai/Hangzhou/Qingdao Bekijk de foto's
• Zuidwest China: Kinmung/Dali/Lijiang Bekijk de foto's
• Midden China: Chengdu/Tibetaanse plateau Bekijk de foto's

Brazilië, mei 2007

Met een groep beeldende kunstenaars uit verschillende landen (klik op Kunstenaar, werken in een groep) werk ik aan het project Paint a Future in het zuiden van Brazilië. Op het schiereiland Florianopolis worden enige plekken bezocht; daarna reizen de Delftse kunstenares Ria Nieswaag en ik naar de hoofdstad Brasilia en omgeving. Het is vooral de architectuur van Oscar Niemeyer die wij willen zien en ervaren.
De Braziliaanse president Juscelino Kubitschek was de initiatiefnemer van de bouw van Brasilia (1956). Lucio Costa tekende voor de plannen, terwijl Oscar Niemeyer de belangrijkste architect was. Zijn gebouwen zijn fenomenaal. Op de terugweg naar Nederland het MASP museum in Sao Paulo nog aangedaan.

Bekijk de foto's

Tana Toraja en de West Molukken, oktober/november 2006

In 1998 was ik al eens in Torajaland op Sulawesi in Indonesië en raakte ik onder de indruk van de majestueuze architectuur. Het westelijke gebied -Mamasa Toraja- wordt veel minder bezocht, maar heeft ook een schat aan prachtige, traditionele huizen. Vanaf Mamasa reizen Ido Damsma en ik per landcruiser over onmogelijke wegen en door keiïge rivierbeddingen via Ponding naar Tana Toraja, een tocht die tot voor kort alleen nog maar te voet in vier dagen te maken was.

Het tweede deel van de reis gaat met de houten pinissi (Indonesische zeilschip) Katharina door de archipel van de West Molukken. Kleine vulkaaneilanden vormen de Ring of Fire. Ook de nootmuskaateilanden Banda -ooit het doel van de VOC- worden aangedaan.

Bekijk de foto's

Birma (Myanmar) en Cambodja, januari/februari 2006

Vanuit India verspreidde het hindoeïsme zich naar Indonesië, maar ook naar het oosten waar de Mon- en later de Khmer-rijken lagen. Ik volgde de hindoelink eerder vanuit India naar Sumatra, Java en Bali. Dit keer zijn de ontzagwekkende tempelcomplexen in Birma (thans Myanmar) en Cambodja aan de beurt. Vaste reisgezel Ido Damsma, vriend grafisch ontwerper Cees van Rutten en ik maken een reis naar de vele tempels, pagodes en kloosters. Niet alleen toeristenspots worden aangedaan, nee, Ido heeft een wat avontuurlijker tocht uitgezet. Het oude Indochina wordt stevig doorkruist.

Per boot, auto, norri, toektoek, fietstaxi, bromfiets, trein, vliegtuig en te voet.
De reis start in Bangkok, Thailand, waar de visa voor Birma moeten worden geregeld. Die voor Cambodja koop je bij aankomst op de luchthaven van Phnom Penh.

Birma Bekijk de foto’s

Cambodja Bekijk de foto’s

Suriname, april 2005

Twintig jaar ben ik niet in Suriname geweest. Met zoon Kaspar ga ik naar Regina Amden die haar zwaar dementerende moeder Loes -de oma van Kaspar- bijstaat.

Het is een hernieuwde ontmoeting met de houten stad Paramaribo, de suikerfabriek Mariënburg, Nieuw Nickerie en het binnenland waar de Trio- en Wajana-indianen leven. De oude, houten binnenstad van Paramaribo staat op de lijst van het culturele erfgoed van Unesco. Er moet nog heel wat gebeuren om de verpaupering een halt toe te roepen. In 1970 zag die binnenstad er smetteloos wit geverfd uit; dat is nu op vele plekken wel anders.

Bekijk de foto’s.

Bali/Sumatra/Bali/OostJava/Bali, oktober/november 2004

Het was de bedoeling dat ik deze reis de Mentawai-eilanden voor de westkust van Sumatra zou bezoeken. Deze eilanden, waaronder het hoofdeiland Siberut, kenmerken zich door een bevolking die nog in de bossen tegen het stenen tijdperk aan leeft en zichzelf over het gehele lichaam tatoeëert. Door omstandigheden konden deze eilanden niet worden bezocht. Zodoende werd het programma gewijzigd in een reis over delen van Bali, Sumatra en het oosten van Java. Daarvan kunt u een aantal foto’s aanklikken.

Korowai, april/mei 2004

De stam van de Korowai, diep in het binnenland van zuidelijk Papua, leeft nog precies zoals duizenden jaren geleden. Ido Damsma ontmoette deze stam meer dan twaalf jaar geleden tijdens een trektocht van de Baliemvallei naar de Asmat-kust.

Bijzonder van de Korowai is dat ze wonen in boomhutten, ver boven de grond. Ze werken nog steeds met stenen gereedschappen en kennen het vuur. Met pijl en boog jagen ze op wilde varkens, koeskoes en vogels. Vrouwen vlechten fuiken voor de vangst van riviervis en -kreeftjes. Ook bewerken ze kleine akkers die in de buurt van hun boomhutten liggen.
Om in het Korowai-gebied er te komen vanuit Timika Kamoro-kust) vergt een goede voorbereiding en ervaren mensen. Ido organiseerde een expeditie met plaatselijke gidsen, koks en dragers. (Catalogus 'Ladders van de Korowai, pdf 204 k)

Vanuit Timika ging de tocht per bootkano over de Arafurazee naar Asmat. Een erbarmelijke tocht van meer dan een dag, waarvan geen beelden bewaard zijn gebleven. Alles - ook de camera - werd ondanks stringente voorzorgsmaatregelen doorweekt. Vanaf Agats kunt u de beelden aanklikken.

Vanuit Papua werd de reis vervolgd met de Katharina, een boeginesche schoener die de eilanden van de Zuidoost Molukken aandeed: Aru, Tanimbar, Babar, Leti. Alor, Pantar en Flores. Ook daarvan zijn enige beelden aan te klikken.

Het was Kanevs droom ooit nog eens naar New York te gaan. Die gelegenheid deed zich voor toen de geplande reis van Cees van Rutten en mij in oktober 2003 naar Papua in Indonesië niet doorging. Het was er te roerig, te gevaarlijk en bovendien kon ik in de periode niet een maand weg.

De kunstreis langs New Yorkse galeries, musea en jazzclubs blijkt een goed alternatief. Ook een jungle. Waarin zij kunstenaars ontmoeten die het wel en niet hebben gemaakt. Een oude vriend van Kantcho Kanev is kunstenaar Alexander uit Bulgarije. Hij werkt in de factory van de kunstenaar Mark Kostabi, die collages op A4-formaat die naderhand worden uitgewerkt tot vierkante meters door een ploeg van 15 schilders in een kruip-door-sluip-door pakhuis bij Chinatown. Kostabi approves alleen nog maar en zet z’n handtekening. Op naar de volgende exhibition.

Voor Kanev was NY een droom: ”Vanaf nu wordt alles anders”. De badkamer in zijn hotelkamer transformeert hij tot zijn eerste NY-studio. Na een dag op pad verwerkt hij er zijn impressies tot gemengde technieken. ik teken cartoons. En Cees filmt. Het wachten is op de première. U kunt de foto's als carrousel bekijken.

Indonesië, maart 2003

In maart 2003 maak ik met Ido Damsma een reis door Indonesië naar de overblijfselen van de oude rijke Sriwijaya (Sumatra) en Mataram op Java. Dit zijn twee grote rijken uit de 7e tot en met de 11e eeuw). U kunt de fotos als carrousel bekijken.

Zuidoost eilanden van Indonesië,
Nusa Tenggara, november 2002

Ido Damsma stelt in november 2002 een reis samen naar de zuidoost eilanden van Indonesië, Nusa Tenggara. Met een kleine groep reizen we over West Timor, gevolgd door een bootreis door het gebied, waarbij de eilanden Alor, Lembata, Roti, Savu, Raijua, Sumba, Rinca, Komodo, Sumbawa en Lombok worden aangedaan.
Bekijk hier de foto's.